Là gì
X-bar and R Chart (biểu đồ X-bar và R) là một cặp biểu đồ kiểm soát dùng cho dữ liệu đo liên tục. Dữ liệu được chia thành các nhóm nhỏ lấy sát nhau theo thời gian. Biểu đồ trên vẽ trung bình của từng nhóm (ký hiệu X-bar, đọc là "x gạch ngang"), cho biết tâm của quy trình đang ở đâu. Biểu đồ dưới vẽ khoảng rộng R của từng nhóm (range, hiệu giữa giá trị lớn nhất và nhỏ nhất trong nhóm), cho biết các giá trị trong nhóm đang tản rộng hay chụm.
Có thể hình dung như bắn bia: trung bình nhóm cho biết các viên đạn tụ quanh chỗ nào, khoảng rộng cho biết chúng chụm chặt đến đâu. Hai biểu đồ luôn xem cùng nhau. Phần nền chung (nguyên nhân thông thường và đặc biệt, quy tắc nhận diện) xem ở bài Biểu đồ kiểm soát: nền tảng và quy tắc.
Vì sao cần
Một con số đo riêng lẻ dao động nhiều, khó biết quy trình đã thật sự đổi hay chỉ là nhiễu. Trung bình của một nhóm ít dao động hơn từng giá trị đơn, nên đường giới hạn của biểu đồ X-bar hẹp hơn và nhạy hơn với dịch chuyển nhỏ của tâm. Còn việc tách riêng độ rộng ra biểu đồ R giúp biết vấn đề nằm ở tâm lệch đi hay ở độ phân tán tăng lên, hai việc cần cách xử lý khác nhau. Đây là loại biểu đồ kiểm soát được dùng phổ biến nhất, biểu đồ "chủ lực" của nhóm dữ liệu liên tục.
Phần còn lại dành cho thành viên
Đang kiểm tra quyền xem của bạn…