Là gì
Poka-Yoke (Chống lỗi), đọc gần như "pô-ka dô-kê", là từ tiếng Nhật ghép từ poka (lỗi) và yokeru (tránh). Đó là mọi thiết bị hoặc cách làm khiến lỗi không thể xảy ra, hoặc khiến lỗi lộ ra ngay lập tức khi vừa xảy ra. Ví dụ quen thuộc là phích cắm chỉ cắm được một chiều: không cần ai nhớ hay cẩn thận, thiết kế đã không cho cắm sai. Có hai kiểu: kiểu ngăn ngừa (không cho sai) và kiểu phát hiện (báo ngay khi vừa sai, như xe kêu khi tài xế đóng cửa mà quên tắt đèn).
Ý tưởng cốt lõi là đừng trông chờ con người không bao giờ nhầm. Thay vào đó, sửa quy trình để nhầm lẫn khó xảy ra hoặc không gây hậu quả. Tên gọi khác của nó là mistake-proofing, error-proofing (đều là chống lỗi) và fail-safing (an toàn khi hỏng). Còn một cách gọi là fool-proofing (nghĩa đen là chống người khờ), nhưng cách gọi này có thể gây khó chịu; nên dùng các tên còn lại.
Vì sao cần
Đào tạo, nhắc nhở và kiểm tra cuối chuyền đều phụ thuộc vào sự chú ý của người, mà chú ý thì có lúc lơ là. Nguyên tắc then chốt là rút ngắn thời gian từ lúc sai đến lúc biết sai. Nếu lỗi xảy ra ở đầu quy trình mà đến cuối mới thấy, sản phẩm đã hỏng, lỗi có thể đã lặp lại nhiều lần, hoặc đã muộn để tìm ra lý do. Shigeo Shingo, người phát triển phương pháp này, cho rằng lỗi sẽ không biến thành khuyết tật nếu phản hồi và hành động diễn ra ngay ở giai đoạn lỗi; "khuyết tật là lỗi được chuyển xuống công đoạn sau". Chống lỗi còn giúp kiểm soát quy trình vì tự động loại một nguồn gây biến động, và hữu ích để giảm các sự kiện hiếm, nhất là khi nhân viên làm việc luân phiên nhiều vị trí.
Phần còn lại dành cho thành viên
Đang kiểm tra quyền xem của bạn…