Là gì
5 Whys (Năm câu hỏi tại sao) là cách đào dần xuống nguyên nhân gốc. Nhìn vào một kết quả không mong muốn, hỏi "Vì sao điều này xảy ra?", lấy câu trả lời làm vấn đề mới, hỏi tiếp "Vì sao điều đó xảy ra?", và cứ thế. Nguyên nhân gốc (root cause) là nguyên nhân ban đầu, đứng sau cả chuỗi nhân quả, mà nếu bỏ đi thì vấn đề không còn tái diễn (nguyên nhân gốc nên được loại bỏ vĩnh viễn nhờ cải tiến quy trình).
Con số "năm" là tượng trưng. Số năm là tùy ý, đừng hiểu theo nghĩa đen: dừng khi gặp câu trả lời mang tính nền tảng như chính sách, quy trình, hệ thống, nhu cầu đào tạo, chứ không dừng khi đủ năm lần.
Vì sao cần
Xử lý triệu chứng thì vấn đề quay lại. Đào tới gốc giúp sửa đúng chỗ. Khi vẽ thành cây còn có thêm hai lợi ích: thấy được mạng lưới nguyên nhân chằng chịt và quan hệ giữa chúng, và chỉ ra chỗ nên xử lý cho giải pháp ngắn hạn lẫn dài hạn. Công cụ cũng dùng được như một cách giải thích bằng hình cho người khác nghe.
Phần còn lại dành cho thành viên
Đang kiểm tra quyền xem của bạn…